Kompany’nin ya�ad�klar�: Futbolun g�r�nmeyen y�z�
Vincent Kompany, ekim ay�nda Bayern M�nih’in S�bener Strasse antrenman tesislerinde yere y��ld��nda futbol d�nyas� irkildi.
Kompany,
futbolun en �nde gelen gen� teknik direkt�rlerinden biri. Hen�z 40 ya��nda olmas�na ra�men apar topar hastaneye g�t�r�l�yordu.
Nedeni, beyin
zarlar�nda irritasyondu. �ncesinde uyar� i�aretleri de vard�; Kompany bir �nceki hafta rahats�zd�. RB Leipzig ile oynanan Bundesliga kar��la�mas�n�n
devre aras�nda odas�nda uzanmak zorunda kalm��t�. Birka� g�n sonra Arsenal ile oynanacak �ampiyonlar Ligi ma� �ncesindeki medya g�revlerinden muaf
tutulmu�, ancak ma� i�in yeniden saha kenar�na d�nm�� ve ard�ndan b�t�n medya y�k�ml�l�klerini yerine getirmi�ti.
K�rk sekiz saat sonra bir
ambulans�n arkas�ndayd�.
Kompany o zamandan bu yana taburcu edildi, ancak Bayern d�n��� i�in herhangi bir takvim vermedi. Sa�l��n futboldan
daha �nemli oldu�unu s�ylemeye bile gerek olmamal�. Buna ra�men bu spor, s�rd�r�lemez �al��ma al��kanl�klar�n� uzun zamand�r birer onur ni�an� olarak
g�r�yor; Kompany, bunlar�n ne kadar tehlikeli olabilece�inin yaln�zca en son �rne�i.
Kompany, kaptanl��n� yapt�� Manchester City �zerindeki
bask�n�n zirveye �kt��, projekt�rler alt�ndaki b�y�k kar��la�malar� her zaman sevdi.
RANGNICK,
GUARDIOLA VE ‘YIPRANANLAR’
2011’de Ralf Rangnick, fiziksel ve zihinsel t�kenmi�li�i gerek�e g�stererek Bundesliga ekibi
Schalke’nin teknik direkt�rl��nden istifa etmi� ve kendisine daha iyi bakmas� gerekti�ini kabul etmi�ti. Pep Guardiola, Nisan 2012’de Barcelona’dan
ayr�laca�n� a�klad��nda ise “Zaman�n kendisini y�pratt��n�” ve “Her g�n uyand��nda art�k ayn� hissetmedi�ini” s�ylemi�ti.
O bas�n
toplant�s�n� ve Guardiola’n�n g�zlerindeki cans�zl�� hat�rlayanlar ona inanm��t�; b�ylesine a�r bir bask� ortam�nda ge�en d�rt y�l yeterliydi.
Yeniden canlanmak i�in New York’ta, Garry Kasparov ile satran� da oynad�� bir y�la ihtiyac� vard�.
“A�IRI STRES�N KORKUN� ETK�LER�!”
Bu, modern zamanlara �zg� bir olgu de�il. Duncan Hamilton, Brian Clough’un
kariyerini gazeteci olarak takip etti�i y�llar� anlatt�� Provided You Don’t Kiss Me adl� kitab�nda, Clough’un yard�mc�s� Peter Taylor ile bir
kar��la�mas�n� hat�rlat�yordu. Y�l 1982’ydi ve yo�un kayg� i�indeki Taylor, odas�na dinleme cihaz� yerle�tirildi�ine inanm��t�.
Hamilton ��yle
yazm��t�: “A��r� stresin korkun� etkilerine yak�ndan tan�k olmu�tum. Taylor tamamen ay�kt� ama y�n�n� �a��rm�� ve kafas� kar��m�� bir halde, tutars�z
konu�an bir alkolik gibi g�r�n�yor ve konu�uyordu.”
Taylor k�sa s�re sonra istifa etti.
Ancak bu, futbol sekt�r�n�n her alan�ndaki
insanlar� ilgilendiren bir mesele. The Athletic, futbolun insanlar� neden s�n�rlar�na kadar ve s�n�rlar�n�n �tesinde �al��maya bu kadar etkili bi�imde
ikna edebildi�ini anlamak i�in farkl� alanlarda �al��an ki�ilerle g�r��t�.
“BEKLENT�LER, GER�EKLERDEN
KOPUK”
Bu sezon Avrupa Ligi’nde m�cadele eden bir kul�b�n ba�kan�, konuya geni� bir bak�� a�s� sundu.
“Herkes s�rekli
daha iyi olman�n bir yolunu ar�yor ve sonu�lar durmadan y�z�n�ze vuruluyor. Bir ofiste ya da i� d�nyas�nda �al���yorsan�z sonu�lar�n�z �o�u zaman ��
ayl�k ya da y�ll�k d�nemlerle de�erlendirilir. Ama futbolda bu sonu�lar haftada iki kez kar��n�za �kar.”
“Beklentiler tamamen ger�eklerden
kopuk. Herhangi bir ligde sezon ba��nda 20 tak�mla anket yapsan�z kimse 20. s�rada bitirece�ini s�ylemez. Herkesin beklentisi yukar� y�nl�d�r.
Dokuzuncu s�rada olup alt�nc� olmas� gerekti�ini d���nen tak�mlar var. Rahat bi�imde orta s�ralarda yer almay� beklerken k�mede kalma m�cadelesi veren
tak�mlar var.”
“���N�Z� KAYBETME BASKISI HEP VAR”
Performans, ger�ek�i olsun ya
da olmas�n beklentileri kar��lamad��nda, bunun nedenlerini durmaks�z�n arama d�rt�s� ortaya �k�yor. Kul�p ba�kan� ��yle devam ediyor:
“�nsanlar �ok s�k de�i�tiriliyor, dolay�s�yla i�inizi kaybetme bask�s�n� hissediyorsunuz. �inizi korumak ve ailenizi ge�indirmek i�in birka� saat
daha �al��abiliyorsan�z bunun yard�mc� olaca�n� d���n�yorsunuz. S�rekli evden uzakta olmak da bunun bir sonucu. Devaml� ailenizden uzak
kal�yorsunuz.
�stelik programlar ak�l almaz durumda. Ma� kazanamazsan�z teknik direkt�r bir izin g�n�n� iptal edip fazladan antrenman
planlayabiliyor. Bu bir k�s�r d�ng�.”
“GECE 2’DE D�ND�K, SABAH 10’DA ANTRENMAN”
�ngiliz Futbol Ligi’nde, yani EFL’de oynam�� eski bir orta saha oyuncusu da bu d�ng�y� tan�yor.
“Bir sal� g�n� deplasmanda kaybetti�imizi
hat�rl�yorum. Pek iyi oynamam��t�k. Ama gece iki civar�nda d�nd�k ve teknik direkt�r sabah 10.00’da antrenman yapmam�z� istedi�ini s�yledi.
Bunun ger�ekten bir faydas� var m�, yoksa s�rf gazetecilere bunu yapt��m�z� s�yleyebilmek ve �al���yor g�r�nmek i�in mi? Biri �ik�yet ederse zaten
oynat�lmayacak. Geriye d�n�p bakt��mda asl�nda onu anlayabiliyorum. Belli ki bir �eyler yapmas� gerekti�ini hissediyordu.”
Oyuncu, ya��
ilerledik�e kendisinin de benzer al��kanl�klar geli�tirdi�ini kabul ediyor:
“Kendi ma� g�r�nt�lerime tak�nt�l� hale geldim. Daha �nce oynad��m
ba�ka bir kul�pte ma�lardan sonra bize g�r�nt�ler g�nderiliyordu ve s�zle�mem bitmek �zereydi.
Onlar� yatakta izlemeye ba�lad�m. Yeni bir
s�zle�me alma �ans�m� art�rd��n� d���nd��m bir �ey yapmad��m her an, zaman�m� bo�a harcad��m� hissediyordum.”
ARTIK ‘TEHL�KEL�’ SAYIDA UYKU HAPLARI ALIYORLAR
Performans, sosyal medyadaki ele�tiriler ve d��ar�dan gelen
de�erlendirmeler futbolcular� etkiliyor. Bir kaynak, 2024-25 sezonunda Avrupa’n�n b�y�k tak�mlar�ndan birinde oynayan bir futbolcunun �ampiyonlar Ligi
ma�lar�ndan �nce �ylesine gerildi�ini, ma�tan �nceki gece tehlikeli say�da uyku hap� almaya ba�lad��n� s�yl�yor. Oyuncu, uyku al��kanl�klar�n� kul�p
doktoruna fark�nda olmadan anlatana kadar olas� riskin bilincinde de�ildi.
Futbolcular, ma� kadrosuna se�ilmemeyi kabullenmekte zorlan�yor ve
kendilerini s�rekli analiz ettikleri bir sarmala kolayca kap�labiliyor. Bu da onlar� duygusal a�dan y�prat�yor. Ancak duygusal t�kenme gibi yayg�n
bir sorun, futbolcular�n ve teknik direkt�rlerin �ok �tesine uzan�yor.
“EN UZUN S�RE �ALI�AN KAZANIR
G�B� B�R �NAN� VAR”
Sportif Direkt�rler Birli�i �st Y�neticisi Dan Parnell’in, a��r� �al��may� te�vik eden bir ortam� ifade
eden “durmaks�z�n �al��ma k�lt�r�n�n” futbolda neden bu kadar yayg�n oldu�una ili�kin basit bir yan�t� var:
“Farklar �ok k��k, �zerinizdeki
inceleme ise �ok yo�un; en uzun s�re �al��an ki�inin kazanaca�na dair bir inan� var.
“Bunda do�ruluk pay� var. �st d�zey performans�n s�k�
�al��ma olmadan gelece�ini iddia edecek de�ilim. Ama toparlanmadan durmaks�z�n �al��mak bir strateji de�il, bir geri say�md�r.”
“�NSANLAR KIRILGAN DE��L, TALEPLER H�� DURMUYOR”
Parnell, t�kenmi�li�in art�k kurulu�unun
�yeleri aras�nda d�zenli olarak g�ndeme geldi�ini s�yl�yor:
“Bunun nedeni futboldaki insanlar�n k�r�lgan olmas� de�il. Taleplerin hi�
durmamas�: Transfer d�nemi hi�bir zaman ger�ekten kapanm�yor, sonu�lar her hafta sonu herkesin �n�ne seriliyor ve i� g�vencesi �ok zay�f.
“Bunu
ki�isel bir ba�ar�s�zl�k olarak de�il, bir liderlik meselesi olarak ele al�yoruz. Sportif direkt�rler kendi dayan�kl�l�klar�ndan sorumlu olduklar�
kadar �evrelerindeki insanlardan da sorumlu: Oyuncu izleme ve transfer ekipleri, analistler, performans ekipleri. Lider t�kenmi� halde �al���yorsa bu
k�lt�r yay�l�yor.”
“�K� SEZONDAK� T�M MA�LARI �ZLED�K; KAHVE, MEYVE, PASTA”
G��l� liderlik ve sa�l�kl� �rnekler, �z�m�n a�k bir par�as�. Futbol departmanlar�ndaki ak�l almaz �al��ma uygulamalar�na ili�kin anlat�mlara
s�k�a rastlan�yor.
Bir video analisti, birka� y�l �nce kul�b�n�n �zellikle �nemli bir ma�a haz�rland�� d�nemi hat�rl�yor:
“Rakibin
�nceki iki sezonda oynad�� b�t�n ma�lar� izlemeye karar vermi�tik. Hepsini. ��m�z�n �al��t�� k��k bir odam�z vard�. O d�nemde meslekta�lar�mdan
birinin do�um g�n�yd�. Masada, diz�st� bilgisayarlar�m�z�n aras�nda b�y�k bir pasta vard�.
“Yedi�imi hat�rlad��m tek �ey bu. Kahve, bazen
biraz meyve ve o ha�ha�l� pasta. �imdi kula�a aptalca geliyor ama sanki ne kadar yorgunsam i�imi o kadar iyi yapt��m� hissediyordum. Bazen bir ma�n
20 dakikas�n� ba�tan sona izler, g�rd��m hi�bir �eyi hat�rlamazd�m. Ya da hat�rlamamak de�il de izlediklerimden hi�bir �ey �karamazd�m.
“Yeniden izlerdim. Bazen �� kez. Bir �eyi g�zden ka�ran ki�i siz olamazs�n�z. Ortada hi�bir �ey olmad��nda bile bir �ey oldu�unu, yaln�zca sizin
g�remedi�inizi d���nmek kolay.”
�ALI�MA G�N� H�� B�TM�YOR
Bu anlat�mlar, kayg�
verici bi�imde, �al��ma g�n�n�n do�al bir biti�i bulunmayan bir sekt�rdeki e�ilimleri yans�t�yor olabilir.
Profesyonel futbolcular� d�nya
�ap�nda temsil eden FIFPro, a��r� seyahatler, turnuvalar�n geni�lemesiyle artan fiziksel y�k ve bunun sonucunda azalan bo� zaman konusunda y�llard�r
uyar�larda bulunuyor.
Profesyonel Futbolcular Birli�i, yani PFA, �ngiltere ve Galler’deki profesyonel futbolcular�n sendikas�. Birli�in �st
y�neticisi Maheta Molango, The Athletic’e, oyuncular�n �zerindeki bask�y� yaln�zca ma� takviminin fiziksel y�k�yle s�n�rlamadan do�ru anlaman�n �nemli
oldu�unu s�yl�yor.
“D�nya Kupas� ve Kul�pler D�nya Kupas� gibi organizasyonlar�n geni�lemesi ve milli ma� d�nemlerinin s�k��t�r�lmas�yla,
futbolcular�n zaman�na y�nelik taleplerin her zamankinden daha fazla artt��n� g�r�yoruz.
“Seyahatler, otellerde ge�irilen geceler,
antrenmanlar ve toparlanma seanslar� var; �o�u zaman ma�lar aras�nda daha az s�re bulunuyor. Futbolcular sahada olmasalar bile kul�plerinde ya da
milli tak�mlar�nda aktif g�revde olduklar� i�in bunlar�n tamam� �al��arak ge�irilen zaman. Bunun da kendine �zg� fiziksel ve zihinsel y�kleri var.
“Oyuncularla g�r��melerimizde d�zenli olarak g�ndeme gelen konulardan biri aile hayat�na etkisi. Futbolcular ayr�cal�kl� bir konumda olduklar�n�
biliyor ve bunun gerektirdi�i fedak�rl�klar hakk�nda konu�maya �ekinebiliyor. Ancak e�lerinden, sevdiklerinden ve k��k �ocuklar�ndan uzun s�re uzak
kalman�n ciddi bir ki�isel bedeli olabiliyor.”
“ARTIK SEZONLAR �� ��E”
Molango, futbolda sezonlar aras�ndaki aran�n di�er sporlara
k�yasla �ok k�sa oldu�una dikkat �ekiyor.
“En �st seviyede sezonlar giderek birbirinin i�ine ge�iyor. Bunu, oyuncular�n genellikle daha
belirgin bir sezon aras� d�nemine sahip oldu�u NFL’deki alt� ay, NBA’deki d�rt ay ya da MLB’deki �� ila be� ayla kar��la�t�r�n. Futbolcular�n sahip
oldu�u k�sa aralarda bile pek �o�u bireysel kondisyon programlar�n� uyguluyor; yeni sezon �ncesinde ger�ekten dinlenmek ve yeniden g�� toplamak i�in
�ok az zamanlar� kal�yor.
“Ruh sa�l�� ve iyi olu� deste�i sa�l�yoruz ama altta yatan nedenleri de ele almak zorunday�z. PFA’n�n, oyuncular�n
yeterli dinlenme hakk�n� korumak i�in hukuki yollara ba�vurmas�n�n nedeni bu.”
FUTBOL H�� DURMUYOR, UYUMUYOR
�ngiltere Teknik
Direkt�rler Birli�i, yani LMA, yaln�zca 2025-26 sezonunda gizlilik esas�na dayal� 289 ayr� ruh sa�l�� randevusunun ayarlanmas�na arac�l�k ettiklerini
bildirdi.
Bu vakalar�n tamam� t�kenmi�lik ya da bitkinlikle ilgili de�il. Ancak kurulu�un �st y�neticisi Richard Bevan, �yelerinin “giderek
daha istikrars�z, daha yak�ndan incelenen ve daha karma��k bir �al��ma ortam�nda faaliyet g�sterdi�inin” fark�nda oldu�unu s�yledi. Bevan, “S�rekli
ula��labilir olma beklentisinin, mesle�in taleplerinden zihinsel olarak uzakla�may� zorla�t�rabildi�ini” de belirtti.
Bevan ��yle devam
ediyor:
“Nihayetinde �nceli�imiz, �yelerimize yaln�zca zorluklarla kar��la�t�klar�nda destek olmak de�il; ayn� zamanda iyi olu�lar�n�
korumalar�, g�revlerinde geli�meleri ve futbolun i�inde uzun, sa�l�kl� ve tatmin edici kariyerler s�rd�rmeleri i�in onlar� gerekli beceriler,
kaynaklar ve �zg�venle donatmak.”
D�nyan�n farkl� yerlerindeki benzer kurulu�lar�n da kaynaklar sundu�u d���n�ld��nde bu destek de�erli. Ancak
ne kadar etkili olabildikleri ayr� bir mesele.
Futbol hi� durmuyor ya da uyumuyor; bu da �o�u zaman hem hayallerini ya�ayanlardan hem de bu
sekt�r�n i�inde �al��anlardan beklenen �ey olabiliyor.
Karakartal mobil uygulamas�yla spor haberlerine herkesten �nce ula�mak i�in t�klay�n